محمد حسن خان اعتماد السلطنه

يادداشت 19

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

ص 264 - س 2 : از محمد قاسم ميرزا ملك الشعراى كاشانى مقدارى منثورات مسخره - آميز و طنزمآب باقى است كه در اختيار منسوب او فاضل ارجمند آقاى زين العابدين مؤتمن است و يكى از آنها را نمونه‌وار در مجلهء آينده به چاپ رسانيده‌اند ( آينده 9 : 806 - 807 ) . ص 265 - س 7 و 315 : ميرزا محمد شفيع قزوينى صدر ديوانخانه فرزند ميرزا محمد على قزوينى است . در كتابخانهء ملى ملك نسخه‌اى به نام « قانون » كه جنبهء انتقادى و اجتماعى نسبت به اوضاع زمان ناصر الدين شاه در سالهاى بعد از امير كبير و اعتماد الدوله دارد ديده‌ام كه مؤلفش محمد شفيع قزوينى است . چون آن رساله در جلد پنجم ناموارهء دكتر محمود افشار به چاپ مىرسد به مقدمه آن كتاب مراجعه شود . ص 265 - س ما قبل آخر : از رسالهء « ترتيب القاب » نوشتهء محمود خان ملك الشعراى صبا نسخه‌اى در اختيار آقاى دكتر محسن صباست و آن را در « فرهنگ ايران زمين » جلد 19 ( 1352 ) چاپ كرده‌ام . ص 266 - س 30 : نسخه‌اى از رسالهء آشپزى نادر ميرزا كه « كارنامه » نام دارد در ملكيت دوست فاضل مرحوم احمد افشار شيرازى بود . از راه لطف عكسى به من از آن داده است . نسخه‌اى هم جزو كتابخانه دكتر رضا صحت يزدى بود كه بايد اكنون در كتابخانه آستان قدس رضوى ( مشهد ) باشد . نادر ميرزا در كتاب تاريخ و جغرافياى تبريز خود نيز راجع به آشپزى مردم تبريز فصلى دارد و همانطور كه اعتماد السلطنه اشارت كرده است روش نادر ميرزا در نگارش « فارسى خالص » بوده است . ص 267 - س آخر : ميرزا هدايت الله وزير دفتر تأليفاتى دارد . نگاه كنيد به طرائق - الحقائق ( 3 : 589 ) و حاشيهء صفحه 492 كتاب حاضر . ص 283 - س 7 : كشف الابيات مثنوى چاپ علاء الدوله گردآورى و تنظيم ميرزا طاهر بصير الملك شيبانى كاشانى است . بصير الملك خود در يادداشتهاى روزانه‌اش به اين مطلب اشاره كرده است . ص 288 - س 3 : يخچاليه دو يا سه بار به چاپ رسيده است . ص 288 - س 7 : دربارهء مقويم و نسبت تأليف آن مراجعه شود به مجلهء آينده : نوشته‌هاى سيد محمد على جمالزاده ( 8 : 310 ) و يحيى ذكاء ( 7 : 76 ) . ص 289 - س 30 : محرم ( بدون نقطه ) درست است نه مجرم . ص 315 - ستون اول س 4 : حسينعلى درست است نه حسنعلى . ص 329 - س 1 : آقاى كرامت رعنا حسينى تذكر داده‌اند كه ممكن است استرآباد درينجا اسدآباد باشد . ص 330 : در پايان عبارت رقم كاتب افتاده : كتبه العبد محمد باقر آشتيانى محرر تلگرافخانهء مباركه . ص 331 - س 15 : دربارهء سفر هيأت ژاپونى آقاى اكازاكى محقق ژاپونى مقاله‌اى